ในโลกธุรกิจอาหาร หนึ่งในความท้าทายสำคัญของผู้ประกอบการคือการเปลี่ยนอาหารท้องถิ่นที่มีชื่อเสียงเฉพาะพื้นที่ให้เติบโตเป็นแบรนด์ที่สามารถขยายสาขาและดำเนินธุรกิจในระดับประเทศได้อย่างยั่งยืน กรณีของ เว่ยเจีย (Weijia) จากนครซีอาน มณฑลส่านซี นับเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจของการพัฒนาธุรกิจอาหารท้องถิ่นสู่เครือข่ายร้านอาหารขนาดใหญ่ของจีน โดยมีจุดเริ่มต้นจากเมนูพื้นบ้านอย่าง เหลียงผี หรือบะหมี่เย็นสไตล์ส่านซี ซึ่งเดิมเป็นอาหารริมทางที่จำหน่ายในราคาย่อมเยา
เว่ยเจียก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2542 จากร้านบะหมี่เย็นขนาดเล็กบริเวณใกล้มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในนครซีอาน โดยใช้สูตรต้นตำรับจากเมืองฮั่นจง อาหารดังกล่าวได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในกลุ่มนักศึกษาและคนทำงาน เนื่องจากมีรสชาติเป็นเอกลักษณ์ ราคาเข้าถึงได้ และตั้งอยู่ในทำเลที่มีผู้คนสัญจรจำนวนมาก
อย่างไรก็ตาม จุดเปลี่ยนสำคัญของเว่ยเจียไม่ได้อยู่ที่ความนิยมของสินค้าเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการมองเห็นข้อจำกัดของธุรกิจอาหารท้องถิ่นในระยะยาว กล่าวคือ หากคุณภาพอาหารยังขึ้นอยู่กับฝีมือของผู้ปรุงในแต่ละสาขา การขยายธุรกิจย่อมเผชิญความเสี่ยงด้านมาตรฐานและความสม่ำเสมอของรสชาติ บริษัทจึงให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบการผลิตและการบริหารจัดการที่สามารถควบคุมคุณภาพได้ในทุกสาขา
ต่อมา เว่ยเจียได้พัฒนาจากร้านอาหารท้องถิ่นไปสู่การเป็นกลุ่มธุรกิจอาหารหลายแบรนด์ โดยมุ่งเน้นการสร้างห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) การผลิตวัตถุดิบ และระบบควบคุมคุณภาพที่เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วทั้งเครือข่ายร้านค้า แทนที่จะเร่งขยายธุรกิจผ่านระบบแฟรนไชส์แบบทั่วไป บริษัทเลือกใช้รูปแบบการบริหารสาขาโดยตรงเป็นหลัก เพื่อให้สามารถควบคุมคุณภาพ ราคา และประสบการณ์ของลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ปัจจุบัน เว่ยเจียมีสาขาหลายร้อยแห่งกระจายอยู่ในหลายมณฑลและนครสำคัญของจีน อาทิ ปักกิ่ง เทียนจิน เซี่ยงไฮ้ เจียงซู เหอหนาน และอันฮุย โดยมีรายได้รวมมากกว่า 1,000 ล้านหยวนต่อปี นอกจากนี้ บริษัทได้ขยายการดำเนินธุรกิจไปยังรูปแบบร้านอาหารและบริการที่หลากหลายมากขึ้น ทั้งร้านแฮมเบอร์เกอร์ คาเฟ่ ร้านสะดวกซื้อ ร้านอาหารหูหนาน ร้านอาหารญี่ปุ่น และธุรกิจบริการอื่นที่เกี่ยวข้อง สะท้อนการเติบโตจากร้านอาหารท้องถิ่นสู่กลุ่มธุรกิจอาหารครบวงจร
อีกหนึ่งประเด็นที่ได้รับความสนใจคือการตัดสินใจถอนตัวออกจากแพลตฟอร์มเดลิเวอรีในช่วงที่ตลาดอาหารจีนแข่งขันกันอย่างเข้มข้นผ่านช่องทางออนไลน์ แม้ว่าร้านอาหารจำนวนมากจะพึ่งพาแพลตฟอร์มเดลิเวอรีเพื่อเข้าถึงลูกค้า แต่เว่ยเจียมองว่าค่าคอมมิชชันและการแข่งขันด้านราคาบนแพลตฟอร์มอาจส่งผลกระทบต่อโครงสร้างต้นทุนและคุณภาพสินค้าในระยะยาว หากต้องปรับขึ้นราคา ลดปริมาณอาหาร หรือยอมรับกำไรที่ลดลง อาจทำให้สูญเสียจุดแข็งหลักของแบรนด์
บริษัทจึงเลือกให้ความสำคัญกับแนวคิด “ราคาคุ้มค่า ปริมาณเหมาะสม และประสบการณ์การรับประทานภายในร้าน” มากกว่าการแข่งขันผ่านโปรโมชั่นหรือคูปองส่วนลด โดยเชื่อว่าลูกค้าควรกลับมาใช้บริการเพราะคุณภาพของสินค้าและประสบการณ์ที่ได้รับ ไม่ใช่เพียงเพราะแรงจูงใจด้านราคาในระยะสั้น
กรณีของเว่ยเจียสะท้อนให้เห็นว่า ความสำเร็จของธุรกิจอาหารไม่ได้ขึ้นอยู่กับรสชาติอาหารเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการสร้างมาตรฐานด้านวัตถุดิบ การผลิต การบริหารสาขา และการรักษาประสบการณ์ของลูกค้าให้มีความสม่ำเสมอในทุกพื้นที่ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้อาหารท้องถิ่นสามารถเติบโตเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ได้
สำหรับประเทศไทย กรณีศึกษาดังกล่าวมีความน่าสนใจอย่างยิ่ง เนื่องจากไทยมีอาหารท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์และได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ไม่ว่าจะเป็นข้าวซอย ก๋วยเตี๋ยวเรือ อาหารอีสาน หรืออาหารปักษ์ใต้ ซึ่งล้วนมีศักยภาพในการพัฒนาเป็นแบรนด์ร้านอาหารระดับประเทศและระดับสากล หากสามารถยกระดับมาตรฐานการผลิต การควบคุมคุณภาพ และการบริหารจัดการให้มีความเป็นระบบ ควบคู่กับการรักษาอัตลักษณ์ของรสชาติท้องถิ่นไว้ได้อย่างเหมาะสม ก็จะช่วยเพิ่มโอกาสในการสร้างธุรกิจอาหารไทยที่สามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืนในระยะยาว
ข้อมูล: สถานกงสุลใหญ่ ณ นครซีอาน
เรียบเรียงโดย: ศูนย์ธุรกิจสัมพันธ์
