ต้นกำเนิดแม่น้ำโขงมาจากจีนแผ่นดินใหญ่ สายน้ำไหลผ่านประเทศเมียนมา ลาว ไทย กัมพูชาและเวียดนาม โดยเฉพาะในเมืองแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ เช่น เชียงรุ่ง เมืองจิ่งหงในเขตฯ สิบสองปันนา, เชียงตุง รัฐฉานใต้ของเมียนมา, เชียงทอง เมืองหลวงพระบาง, เชียงรายและเชียงใหม่ ในอดีต ช่วงที่การคมนาคมยังไม่สะดวกสบาย เหล่านักเดินทางนิยมเลือกใช้เส้นทางเดินเรือระหว่างเชียงรุ่งกับเชียงรายเป็นหลักในการเดินทาง เพื่อต่อไปยังเมืองใหม่ เชียงตุงและเชียงทอง
จากเหตุการณ์โจรสลัดแม่น้ำโขงปล้นฆ่าลูกเรือสินค้าชาวจีน 13 ศพ เมื่อเดือนตุลาคมปี 2554 ทำให้การเดินเรือขนส่งสินค้าในแม่น้ำโขงก็มีความเข้มงวดมากขึ้น จีน ลาว เมียนมารวมถึงไทย ได้จัดตั้งความร่วมมือ 4 ฝ่ายเพื่อลาดตระเวนแม่น้ำโขงร่วม 4 ประเทศเป็นครั้งแรก ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2554 ต่อเนื่องมาจนถึงเดือนกันยายน 2568 ในปฏิบัติการครั้งที่ 157 ประเทศไทยเข้าร่วมในฐานะผู้สังเกตการณ์ ส่งผลให้ประชาชนมีความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยในการเดินเรือมากยิ่งขึ้น เมื่อเกิดการระบาดของโรคโควิด-19 มณฑลยูนนานได้ประกาศระงับการขนส่งผู้โดยสารที่มากับเรือสินค้าของท่าเรือกวนเหล่ยชั่วคราวตั้งแต่วันที่ 31 มีนาคม 2563
เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2568 ด่านกวนเหล่ยได้ฟื้นฟูบริการขนส่งระหว่างประเทศอีกครั้ง โดยเป็นเรือข้ามฟากสำหรับชาวเมียนมาที่อาศัยอยู่ฝั่งตรงข้ามด่านกวนเหล่ยที่ต้องการมาเรียนหรือทำกิจธุระในจีน
ล่าสุดในวันที่ 1-5 ตุลาคม 2568 ได้มีการฟื้นฟูเส้นทางท่องเที่ยวในแม่น้ำโขงครั้งแรกในรอบ 14 ปี จากเหตุการณ์โจรสลัด โดยบริษัท Xishuangbanna Gold Peacock International Tourism จำกัด จัดคณะนักท่องเที่ยวชาวจีน 11 รายพร้อมมัคคุเทศก์ 1 ราย เดินทางท่องเที่ยว 3 ประเทศ ได้แก่ จีน, ไทย และลาว โดยเริ่มเดินทางจากท่าเรือจิ่งหง – ท่าเรือกวนเหล่ย – ท่าเรือเชียงแสน – เชียงราย – เชียง – หลวงพระบาง – สถานีรถไฟสิบสองปันนา โดยมีการเดินทางในรูปแบบเรือ-ยานยนต์-เครื่องบินและรถไฟ
หลังจากสิ้นสุดการเดินทางของคณะท่องเที่ยวคณะแรก บริษัท Xishuangbanna Gold Peacock International Tourism จำกัด ได้เปิดให้ผู้ที่สนใจจองที่นั่งในการเดินทางท่องเที่ยวในเส้นทางดังกล่าวเป็นคณะที่สอง โดยมีกำหนดเดินทางระหว่างวันที่ 3 – 7 พฤศจิกายน 2568 หากบริษัทสามารถเปิดให้บริการท่องเที่ยว 3 ประเทศอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งให้บริการขนส่งผู้โดยสารเที่ยวเรือประจำระหว่างเชียงแสนกับสิบสองปันนา ยิ่งเป็นการอำนวยความสะดวกและเพิ่มทางเลือกในการเดินทางท่องเที่ยวอีกด้วย
ข้อมูลจาก : สถานเอกอัครราชทูต ณ เวียงจันทร์
เรียบเรียงโดย : ศูนย์ธุรกิจสัมพันธ์
