เมื่อ 7 ตุลาคม 2565 ญี่ปุ่นได้จัดงาน Japan International Trainee & Skilled Worker Cooperation Organization Exchange Gathering 2022 (JITCO Exchange Gathering 2022) หลังจากว่างเว้นไป 2 ปี เพื่อเป็นเวทีนำเสนอและแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นเกี่ยวกับแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ในการใช้ชีวิตของผู้ฝึกปฏิบัติงานด้านเทคนิคและแรงงานต่างชาติในญี่ปุ่น ทั้งในด้านการปรับตัวในเรื่องงานและการปรับตัวเข้ากับสังคมและวัฒนธรรมของคนท้องถิ่น นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรมมอบรางวัลประกวดเรียงความภาษาญี่ปุ่น ซึ่งมีผู้ฝึกปฏิบัติงานต่างชาติส่งเข้าประกวด 1,094 ราย โดย น.ส. ศิรินธร กันษา ผู้ฝึกปฏิบัติงานชาวไทยได้รับรางวัลบทความภาษาญี่ปุ่นดีเด่น ลำดับที่ 3 ชื่อเรื่อง “ธรรมชาติ” ปัจจุบัน น.ส. ศิรินธรฯ ฝึกงานที่บริษัท Nishikawa Rubber Yamaguchi จ. ยามากุจิ ตำแหน่งพนักงานหล่อพลาสติก
ต่อมา เมื่อ 22 พฤศจิกายน 2565 ที่ประชุมระดับรัฐมนตรีว่าด้วยการรับแรงงานต่างชาติ มีมติให้แต่งตั้งคณะผู้เชี่ยวชาญ เพื่อพิจารณาทบทวนระบบผู้ฝึกปฏิบัติงานด้านเทคนิค (Technical Intern Training Program) และระบบแรงงานทักษะเฉพาะ (Specified Skilled Worker Program) โดยกำหนดให้จัดส่งรายงานความก้าวหน้า (Interim Report) ในการดำเนินการเกี่ยวกับข้อเสนอแนะมาตรการในการรับแรงงานต่างชาติที่เหมาะสม ภายในช่วงฤดูใบไม้ผลิปี 2566 และส่งรายงานฉบับสมบูรณ์ภายในช่วงฤดูใบไม้ร่วงปี 2566 เนื่องจากรัฐบาลญี่ปุ่นต้องการปฏิรูประบบการรับแรงงานต่างชาติที่มีทักษะและความเชี่ยวชาญ
ญี่ปุ่นได้ปรับแนวทางการรับแรงงานต่างชาติ โดยช่วงเดือนธันวาคม 2565 ที่ผ่านมา ได้ประกาศรับจำนวนแรงงานทักษะเฉพาะ (Specified Skilled Worker: SSW) ดังนี้ (1) เพิ่มการรับแรงงานทักษะเฉพาะในสาขาผลิตชิ้นส่วนเครื่องจักรและเครื่องมืออุตสาหกรรม งานอุตสาหกรรม เครื่องจักรกล งานไฟฟ้าอิเล็กทรอนิกส์และข้อมูลด้านอุตสาหกรรม และสาขางานอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม (2) ลดการรับแรงงานทักษะเฉพาะในงานสาขาอื่น ๆ ยกเว้นงานเกษตรกรรม
ญี่ปุ่นจะพิจารณาเรื่องการรับแรงงานทักษะเฉพาะอีกครั้งในเดือนเมษายน 2566 โดยผู้สนใจสมัครเป็นแรงงานทักษะเฉพาะจะต้องสอบผ่านการประเมินทักษะภาษาญี่ปุ่นในระบบ Japanese Language Proficiency Test ตั้งแต่ระดับ N4 ขึ้นไป ซึ่งรัฐบาลญี่ปุ่นกำลังพิจารณาความเป็นไปได้ในการเพิ่มระบบการทดสอบภาษาที่เหมาะสมกับมาตรฐานของระบบแรงงานทักษะเฉพาะ (SSW system)
ทั้งนี้ ความพยายามของญี่ปุ่นในการปรับมาตรการรับแรงงานต่างชาติสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นของโครงสร้างเศรษฐกิจในการมีแรงงานต่างชาติมาช่วยบรรเทาปัญหาขาดแคลนแรงงานภายในประเทศ โดยเฉพาะแรงงานจากในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเอเชียตะวันออก ซึ่งเป็นฐานแรงงานต่างชาติสำคัญ
สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงโตเกียว
เรียบเรียง ศูนย์ธุรกิจสัมพันธ์
