สถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 หรือ COVID-19 ถือเป็นประเด็น ด้านสาธารณสุขที่ทั่วโลกห่วงกังวลอย่างต่อเนื่อง ซึ่งองค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ประกาศให้เป็นภาวะฉุกเฉิน ด้านสาธารณสุขระหว่างประเทศ เนื่องจากการแพร่ระบาดได้ขยายวงกว้างจากเมืองอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย ของประเทศจีน ไปยังประเทศต่าง ๆ จนทำให้เกิดความเสี่ยงมากขึ้นหากแพร่ระบาดไปยังประเทศที่มีระบบการจัดการด้านสุขภาพและสาธารณสุขที่อ่อนแอ นอกจากนี้ จำนวนผู้ติดเชื้อทั่วโลกที่ยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกวัน ยังส่งผลกระทบเชิงลบต่อ ด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะเศรษฐกิจของจีนและโลก
[su_spacer]
รัฐบาลจีนจึงได้ใช้มาตรการขั้นเด็ดขาดเพื่อระงับการระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ โดยประกาศปิดมณฑลหูเป่ย ห้ามประชาชนเดินทางเข้า-ออกจากมณฑล และสั่งปิดสถานที่ท่องเที่ยวสําคัญในนครปักกิ่งและนครเซี่ยงไฮ้ ระงับการเดินทางออกนอกประเทศของกลุ่มทัวร์นักท่องเที่ยวชาวจีน ประกาศขยายวันหยุดช่วงเทศกาลตรุษจีนออกไปจนถึงวันที่ 4 ก.พ. 2563 ที่ผ่านมา ในหลายเมือง ประกาศให้ประชาชนรักษาความสะอาด ใส่หน้ากากอนามัย และหลีกเลี่ยงการเดินทางไปในที่ชุมชน เช่น ตลาด ร้านค้า และซุปเปอร์มาเก็ต รวมทั้งระงับเส้นทางขนส่งสาธารณะและปิดทำการสถานที่สำคัญชั่วคราว เช่น การปิดด่านศุลกากรในเมืองและมณฑลต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม มาตรการเหล่านี้กลายเป็นปัจจัยที่ทำให้เศรษฐกิจของจีนสูญเสียรายได้มหาศาล โดยเฉพาะการขนส่ง การค้าปลีก และการท่องเที่ยว อาจทำให้ GDP ของจีนลดลง 0.5-1% อีกทั้งยังส่งผลให้อุตสาหกรรมการผลิตของจีนหยุดชะงักเนื่องจากขาดแคลนแรงงานและทรัพยากรสำหรับการผลิต ดังนั้นเศรษฐกิจของจีนในเวลานี้จำเป็นต้องพึ่งพาอุปสงค์ของผู้บริโภคเป็นแรงขับเคลื่อน แต่ความหวาดกลัวทำให้ชาวจีนส่วนใหญ่เลือกที่จะอยู่บ้าน บริโภคอาหารที่กักตุนไว้ในช่วงตรุษจีน ซึ่งเป็นช่วงที่เริ่มมีการแพร่ระบาดเท่านั้น การจับจ่ายใช้สอยจึงลดลง กําลังซื้อหดตัวอย่างรวดเร็ว แม้ร้านค้าหลายแห่ง เช่น ซุปเปอร์มาเก็ตในห้างสรรพสินค้านครกว่างโจว ยังคงเปิดบริการตามปกติ แต่ปิดเร็วขึ้นเนื่องจากสินค้าบริโภคอย่างเนื้อสัตว์ ของสด ของแช่แข็ง และผลไม้ มีจำนวนน้อยลง ส่งผลให้ลูกค้าน้อยลงไปด้วย
[su_spacer]
ในฐานะที่จีนเป็นตลาดส่งออกสำคัญของไทย ผู้ประกอบการไทยย่อมได้รับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะการส่งออกสินค้าเกษตร ซึ่งสามารถประเมินผลกระทบระยะสั้นและระยะยาว ดังนี้
[su_spacer]
ผลกระทบระยะสั้น สินค้าเกษตรบางรายการที่มีการเน่าเสียง่าย เช่น ผลไม้ อาจมีการลดการสั่งซื้อหรือยกเลิกคําสั่งซื้อ เนื่องจากวันหยุดยาวตามเทศกาลตรุษจีน ผู้ประกอบการหยุดประกอบธุรกิจ เมื่อเกิดสถานการณ์ไม่ปกติ ส่งผลให้ร้านค้าลดการสั่งซื้อสินค้าเข้ามาเก็บในสต็อกเนื่องจากไม่มั่นใจในสถานการณ์ ประกอบกับช่วงเวลาดังกล่าวยังไม่ใช่ช่วงที่มีผลผลิตผลไม้เมืองร้อนของไทยออกสู่ตลาดและส่งออกไปจีนผ่านเส้นทางการขนส่งทางบกมาก เนื่องจากทางการจีนได้ออกมาตรการระงับเส้นทางขนส่งสาธารณะและปิดทำการด่านศุลกากรในเมืองและมณฑลต่าง ๆ ที่เป็นด่านสำคัญในการนำเข้าผลไม้จากไทย เช่น ด่านโหยวอี้กวน เขตการปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ที่เคยนำเข้าทุเรียนจากไทย เมื่อ ม.ค. – พ.ย. 2562 มากถึง 284,000 ตัน เป็นต้น ดังนั้น ผู้ประกอบการควรมีการปรับตัวในระบบโลจิสติกส์ด้วยการหาช่องทางการนําเข้าสินค้าและกระจายสินค้าไปยังเมืองต่าง ๆ ได้มากขึ้น โดยพิจารณาเส้นทางขนส่งทางบกอื่น เช่น ด่านโม่ฮาน นครคุนหมิง ที่นำเข้าทุเรียน ลำไย ขนุน และส้มโอจากไทยประมาณ 186,000 ตัน ในปี 2561 หรือเส้นทางเรือ เพื่อขนส่งผลไม้เข้าสู่จีนได้ อีกหนึ่งช่องทางที่ช่วยให้ผู้บริโภคจีนเข้าถึงสินค้าบริโภคต่าง ๆ ทั้งเนื้อสัตว์ ผัก และผลไม้ คือ การใช้บริการสั่งซื้อสินค้าออนไลน์ สั่งสินค้าแบบ Delivery เพื่อส่งตามที่พักอาศัยมากขึ้น โดยเฉพาะร้านค้าผลไม้ออนไลน์ในนครเซี่ยงไฮ้ที่เปิดบริการสั่งสินค้าตามปกติ แต่จะเลื่อนระยะเวลาการส่งสินค้าเนื่องจากเป็นช่วงวันหยุดยาว ซึ่งอาจจะทำให้ผู้บริโภคออนไลน์ชาวจีนขาดแคลนอาหารในชั่วขณะหนึ่ง
[su_spacer]
ผลกระทบระยะยาว หากสถานการณ์รุนแรงขึ้น ยากต่อการควบคุม และองค์การอนามัยโลกยังคงประกาศภาวะฉุกเฉิน อาจส่งผลกระทบต่อการเดินทางและระบบการขนส่งระหว่างประเทศ อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนมีการขยายตัวลดลง เป็นผลมาจากประชาชนจับจ่ายใช้สอยน้อยลงและเลือกซื้อเฉพาะสินค้าที่จําเป็นสําหรับการบริโภคมากที่สุด ย่อมส่งผลกระทบต่อการค้าสินค้าเกษตรระหว่างประเทศเป็นลำดับต่อไปอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะการส่งออกสินค้าเกษตรไทยไปจีนลดลง 0.81% ตามการคาดการณ์ของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรของไทย
[su_spacer]
ความรุนแรงของผลกระทบนี้ ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของระยะเวลาการหยุดยั้ง การแพร่ระบาดในจีน รวมทั้งมาตรการการของภาครัฐของไทยที่ต้องรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจากสถานการณ์การแพร่ระบาดที่อยู่เหนือการควบคุม ซึ่งผู้ประกอบการไทยควรพิจารณาและปรับตัวเพื่อรับมือกับผลกระทบดังกล่าวในระยะสั้นและระยะยาว
[su_spacer]
ที่มา:
https://www.prachachat.net/local-economy/news-418367
https://www.voathai.com/a/china-coronavirus-update-ct/5281226.html
https://news.thaipbs.or.th/content/288560
https://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=1410
https://www.prachachat.net/economy/news-415875
https://www.efinancethai.com/LastestNews/LatestNewsMain.aspx?release=y&ref=M&id=N2x6Q1oyay9TRFU9
https://thestandard.co/corona-virus-casualty-numbers/
[su_spacer]
โดย ศูนย์ธุรกิจสัมพันธ์
กรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ
สถานกงสุลใหญ่ ณ นครกว่างโจว
