วงการอุตสาหกรรมเทคโนโลยียังคงประสบปัญหาเรื่องสัดส่วนและบทบาทของผู้ประกอบการสตรีที่มีอยู่อย่างจำกัดในธุรกิจสตาร์ทอัพ โดยเฉพาะธุรกิจด้านเทคโนโลยี ทั้งในเอเชียและทั่วโลก โดยผู้ประกอบการสตรียังเผชิญกับความท้าทายในการลงทุนทางธุรกิจเป็นอย่างสูง เช่น การระดมทุนในภาคธุรกิจมีเพียง 3% ที่อนุมัติเงินทุนแก่ผู้ก่อตั้งธุรกิจสตรี นอกจากนี้ รายงาน DealStreet Asia ของเว็บไซต์ข่าวสารการเงิน พบว่าสตาร์ทอัพในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ก่อตั้งโดยผู้หญิงสามารถระดมทุนได้เพียง 0.9% เท่านั้น ทั้งนี้ ปัจจัยหลักที่ทำให้นักธุรกิจหญิงมีบทบาทน้อยในวงการนี้ คือ 1) การขาดบุคคลตัวอย่างของผู้ประกอบการสตรีที่ประสบความสำเร็จ (role models) 2) การศึกษาและพัฒนาทักษะไม่เพียงพอ และ 3) การขาดโอกาสที่เหมาะสม
.
ในประเทศสิงคโปร์หน่วยงานภาครัฐและเอกชนได้พยายามแก้ไขปัญหาและสนับสนุนการเพิ่มโอกาสและความก้าวหน้าแก่ผู้ประกอบการสตรีมากยิ่งขึ้นที่ผ่านมา โดยเมื่อวันที่ 21 กันยายน 2564 สหพันธ์ธุรกิจสิงคโปร์ (Singapore Business Federation – SBF) ได้จัดตั้งเครือข่าย Singapore Women Entrepreneurs Network (SG-WEN) เพื่อเป็นแพลตฟอร์มสำหรับผู้ประกอบการสตรีสิงคโปร์ให้สามารถติดต่อและสร้างเครือข่ายกับสมาคมผู้ประกอบการสตรีของประเทศอื่น ๆ ในเอเชีย-แปซิฟิก โดยเฉพาะในอาเซียน รวมทั้งสนับสนุนและส่งเสริมมุมมองทางธุรกิจของผู้หญิง ซึ่งจะช่วยอำนวยความสะดวกในการแบ่งปันความรู้ ส่งเสริมการเติบโต และการเป็นหุ้นส่วนทางธุรกิจ
.
ด้านภาคเอกชนในสิงคโปร์มีความพยายามสนับสนุนบทบาทสตรีในธุรกิจเทคโนโลยี โดยเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2564 บริษัท Microsoft ของสหรัฐฯ ได้ประกาศจัดทำความร่วมมือกับองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร “She Loves Tech” ที่มีสำนักงานใหญ่ในสิงคโปร์ เพื่อเพิ่มโอกาสในการลงทุนแก่บริษัทสตาร์ทอัพด้านเทคโนโลยีที่ก่อตั้งโดยนักธุรกิจหญิงในเอเชีย โดย Microsoft จะให้บริการ Azure Cloud Computing และเครื่องมือเทคโนโลยีอื่น ๆ แก่สตาร์ทอัพตามที่ She Loves Tech สนับสนุน เพื่อสร้างเครือข่ายสตาร์ทอัพกับนักลงทุนและผู้ประกอบการรายอื่น ๆ โดยเน้นสตรีด้วย
.
She Loves Tech เป็นองค์กรที่ให้คำปรึกษาและสร้างเครือข่ายสำหรับผู้ประกอบการสตรีในธุรกิจเทคโนโลยี โดยร่วมมือกับบริษัทร่วมทุนระดับโลกและ angle investors ที่ผ่านมาได้สร้างชุมชนนักธุรกิจหญิงด้านเทคโนโลยีแล้วมากกว่า 8,000 ราย ในกว่า 50 ประเทศ และตั้งเป้าหมายในการระดมเงินทุนกว่า 1,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2573 สำหรับธุรกิจที่นำโดยผู้หญิง Ms. Leanne Robers ผู้ร่วมก่อตั้งองค์กรฯ กล่าวในเดือนธันวาคม 2564 ว่าจะเปิดตัวกองทุนมูลค่า 10 – 15 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อสนับสนุนสตาร์ทอัพที่นำโดยนักธุรกิจหญิง 100 ราย สำหรับการระดมทุนในรอบ pre-seed และ seed fund จากนักลงทุนสถาบันและนักลงทุนเอกชน และคาดว่ากองทุนจะเติบโตขึ้นในอนาคต
.
โอกาสของผู้ประกอบการสตรีไทย
.
ผู้หญิงไทยดำรงตำแหน่งผู้นำระดับสูงถึง 32% ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยทั่วโลกที่ 27% และค่าเฉลี่ย APAC ที่ 26% อีกทั้งประเทศไทยมีผู้หญิงที่ดำรงตำแหน่ง C-Suite มากที่สุดในโลก โดยตำแหน่ง C-Suite หมายถึง ระดับการจัดการขององค์กรที่สูงที่สุดที่ขึ้นต้นด้วย “C” เช่น Chief Executive Officer (CEO), Chief Operating Officer (COO) และ Chief Financial Officer (CFO) เป็นต้น อย่างไรก็ตาม บทบาทของผู้หญิงในประเทศไทยยังคงไม่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจในการบริหารงานไอที เนื่องจาก 80% ของหัวหน้าฝ่ายไอทีเป็นผู้ชาย ในขณะที่ผู้หญิงคิดเป็นเพียง 1 ใน 3 ของการจัดการบริการที่ใช้ร่วมกัน (shared services)
.
ในช่วงต้นปี 2564 บริษัท MasterCard ประกาศดัชนีผู้ประกอบการสตรีประจำปี 2564 (MasterCard Index of Women Entrepreneurs 2020) โดยติดตามความก้าวหน้าและความสำเร็จของผู้ประกอบการและเจ้าของธุรกิจหญิงใน 58 ประเทศ (คิดเป็น 80% ของแรงงานหญิงทั่วโลก) พิจารณาจากองค์ประกอบ 3 ด้าน ได้แก่ 1) การเข้าถึงการศึกษาและการได้รับการสนับสนุนการประกอบการ 2) การคำนึงถึงวัฒนธรรมของผู้ประกอบการ 3) ความพร้อมในการยอมรับความเสี่ยง โดยอันดับ 1-3 คือ 1) อิสราเอล 2) สหรัฐฯ 3) สวิตเซอร์แลนด์ ในขณะที่ไทยอยู่ในอันดับที่ 11 (จากอันดับ 10 ในปี 2563) ถือเป็นอันดับ 1 ในเอเชีย และสิงคโปร์อยู่ในอันดับที่ 24 (จากอันดับ 12 ในปี 2563) ซึ่งถือว่าประเทศไทยสนับสนุนการทำธุรกิจและมี ecosystem ที่เอื้อต่อการประกอบธุรกิจของผู้หญิงไทยค่อนข้างมาก
.
สำหรับนโยบายของประเทศไทย จากข้อมูลสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) ปี 2562 ประเทศไทยมีจำนวนวิสาหกิจขนาดกลาง ขนาดย่อม และรายย่อย (MSMEs) รวมกันทั้งสิ้นมากกว่า 3 ล้านราย คิดเป็นสัดส่วนมากถึง99.53% ของจำนวนวิสาหกิจทั้งหมด และก่อให้เกิดการจ้างงานมากถึง 69.48% ของการจ้างงานในประเทศ โดยส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบการสตรี แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของสตรีในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ และยังเป็นไปในทิศทางเดียวกันกับการสำรวจของกลุ่มความร่วมมือทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (APEC) ที่มีจำนวน MSMEs คิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 97% ของธุรกิจทั้งหมด ครอบคลุมการจ้างงานมากกว่า 50% และเป็นผู้ประกอบการสตรีเป็นส่วนมาก ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของไทยอยู่ระหว่างการเตรียมแผนงานขับเคลื่อนและสนับสนุนผู้ประกอบการ MSMEs และผู้ประกอบการสตรี ในช่วงที่ไทยเป็นเจ้าภาพประชุมเอเปคในปี 2565
.
สถานเอกอัครราชทูต ณ สิงคโปร์
ข้อมูลอ้างอิง
https://asia.nikkei.com/Editor-s-Picks/Interview/Microsoft-aims-to-fund-more-female-led-startups-in-Asia
https://techsauce.co/en/pr-news/she-loves-tech-pitch-competition-2020
https://www.mastercard.com/news/research-reports/2020/mastercard-index-of-women-entrepreneurs-2020/
https://www.sbf.org.sg/business-expansion/singapore-women-entrepreneurs-network
