ภาพรวมเศรษฐกิจรัสเซียในไตรมาสแรกของปี 2562 มีภาพรวมที่ไม่ดีนัก เนื่องจากผลของการขึ้นภาษี VAT ทําให้อัตราเงินเฟ้อ เดือน ม.ค.-มี.ค. 2562 สูงถึง 1.8% และคาดว่าจะสูงถึง 4.7-5.2% ภายในสิ้นปีนี้ [su_spacer size=”20″]
หน่วยงานรัสเซียคาดว่าเศรษฐกิจจะเติบโตประมาณ 1.2-1.7% ขณะที่ธนาคารโลกคาดว่าเศรษฐกิจรัสเซียจะเติบโตที่ 1.4-1.5% นอกจากนี้ แม้ไตรมาสนี้จะมีการลงทุนด้านในภาคที่ไม่ใช้การธนาคารและภาคที่อยู่อาศัยมากถึง 1.15 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (เทียบกับ 6.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2561) แต่นักวิชาการรัสเซียคาดว่าจะเป็นการขยายตัวชั่วคราว [su_spacer size=”20″]
การค้าไทย-รัสเซียในไตรมาสแรกมีมูลค่า 890.53 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งมากกว่าปี 2561 ที่ 14.85% แต่การส่งออกไทยไปรัสเซียหดตัว 16.3% (254.04 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) และการนําเข้าจากรัสเซียขยายตัว 34.89% (636.49 ดอลลาร์สหรัฐ) โดยสาเหตุหลักมาจากการหดตัวของการส่งออกสินค้าไทยในหมวดต่าง ๆ ได้แก่ ยานยนต์ของไทย (ช่วง ม.ค.-ก.พ. 2562 หดตัว 24%) ผลิตภัณฑ์ยาง (หดตัว 21%) ผลไม้แปรรูป (หดตัว 3%) อัญมณีเครื่องประดับ (หดตัว 63%) และยางพารา (หดตัว 4.5%) แสดงให้เห็นว่าเศรษฐกิจรัสเซียถึงจุดอิ่มตัว อย่างไรก็ดี ยอดการส่งออกการส่งออกเครื่องปรับอากาศเพิ่มขึ้น 95% เครื่องจักรเพิ่มขึ้น 52% และตลับลูกปืนเพิ่มขึ้นถึง 355% [su_spacer size=”20″]
ในด้านเหตุการณ์ด้านเศรษฐกิจที่สําคัญของรัสเซียในช่วงไตรมาสแรกของปี 2562 มีดังนี้ [su_spacer size=”20″]
- การจับกุมนาย Michael Calvey ชาวสหรัฐฯ ผู้ก่อตั้งบริษัท Baring Vostok หนึ่งในนักลงทุนต่างชาติที่มี ชื่อเสียงในรัสเซีย ในข้อหาฉ้อโกงธนาคาร Vostochny Bank โดยการจับกุมนาย Calvey ส่งผลเชิงลบต่อบรรยากาศการลงทุนในรัสเซีย และหนังสือพิมพ์ Financial Times รายงานว่าเอกอัครราชทูตสหรัฐฯ ประจำรัสเซีย และบริษัทอเมริกันจะไม่เข้าร่วมการประชุม St. Petersburg International Economic Forum 2019 เนื่องจากสาเหตุดังกล่าว
- กระทรวงการคลังรัสเซียมีแผนลดค่าใช้จ่ายและเพิ่มรายได้ของรัฐบาล เพื่อนำงบประมาณไปใช้ดําเนินโครงการ National Projects จำนวน 12 โครงการที่เป็น blueprint สําหรับการพัฒนาประเทศ โดยจะต้องใช้งบประมาณราว 4.065 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งทั้งนักวิเคราะห์และประชาชนชาวรัสเซียต่างตั้งคําถามเกี่ยวกับที่มาของงบประมาณดังกล่าว และผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยในช่วงไตรมาสนี้ กระทรวงการคลังรัสเซียได้เสนอแผนการลดค่าใช้จ่ายรัฐบาลและเพิ่มรายได้รัฐบาล ได้แก่ (1) การลดจํานวนข้าราชการลง 10% จากที่ปัจจุบันมีข้าราชการมากกว่า 2 ล้านคน ซึ่งหลายปีที่ผ่านมา นายกรัฐมนตรีเมดเวเดฟพยายามลดจํานวนข้าราชการหลายครั้ง แต่ไม่ได้ผล (2) การเพิ่มภาษีประเภทใหม่ ๆ โดยจะมีผลบังคับใช้ภายในปี 2564 อาทิ ภาษีกําจัดขยะ ภาษีนักท่องเที่ยว ภาษีสิ่งแวดล้อม ภาษีผู้ประกอบการโทรศัพท์มือถือ และภาษีการใช้ถนน นอกจากนี้ยังมีแผนจะเพิ่ม utilization fees เพื่อทดแทนรายได้ของรัฐจากการลดภาษีนําเข้ารถยนต์อีกด้วย
- นาย Anton Siluanoy รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และนาย Maxim Oreshkin รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาเศรษฐกิจฯ วิจารณ์การวัดอัตรารายได้ที่แท้จริงของหน่วยงาน Russian Federal State Statistics (Rosstat) ว่าขาดประสิทธิภาพ โดย Rosstat รายงานว่าอัตรารายได้ที่แท้จริงของรัสเซียตกลงตั้งแต่ปี 2557 ขณะที่ค่าจ้างที่แท้จริงและการค้าปลีกเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ ในเดือน มี.ค. 2562 Rosstat ยังรายงานว่า 79% ของครัวเรือนในรัสเซียประสบปัญหาทางการเงินบางอย่าง ทําให้มีการเรียกร้องให้ Rosstat ปรับวิธีการเก็บสถิติ
- ธนาคารกลางรัสเซียรายงานว่า การทําธุรกรรมทางการเงินที่น่าสงสัยในปี 2561 ส่วนมากเป็นการดําเนินธุรกรรมโดยบริษัทก่อสร้าง (29%) บริษัทธุรกิจบริการ (21%) บริษัทค้าปลีกและค้าส่ง (16%) และบริษัทผลิตสินค้าอุปโภคบริโภค (16%) โดยบริษัทเหล่านี้โยกย้ายเงินจากโครงการของรัฐบาล รัฐวิสาหกิจ หรือภาคอสังหาริมทรัพย์เข้าสู่ shady Economy
- บริษัท Ford ปิดโรงงานประกอบรถยนต์ในรัสเซีย 2 โรงงานและย้ายออกจากรัสเซีย เนื่องจากยอดขายที่ตกต่ำในตลาดรัสเซีย [su_spacer size=”20″]
นอกจากนี้ มีข้อคิดเห็นว่าเศรษฐกิจรัสเซียยังคงได้รับผลกระทบจากมาตรการคว่ำบาตรอย่างต่อเนื่อง โดยธนาคารกลางรัสเซียพยายามปกป้องเศรษฐกิจรัสเซียจากความท้าทายจากภายนอกและสานต่อแผนการพัฒนาประเทศ และคาดว่าจะรักษาอัตราดอกเบี้ย 7.75% ให้คงที่ต่อไป ส่วนแนวโน้มการส่งออกของไทยมายังรัสเซียในไตรมาสที่ 2 ของปี 2562 มีแนวโน้มที่จะไม่ดีนัก เนื่องจากปัจจัยต่าง ๆ ได้แก่ (1) ภาพรวมเศรษฐกิจรัสเซียที่ค่อนข้างชะลอตัว มีความเป็นไปได้สูงที่การนําเข้าสินค้าไทย อาทิ อาหารและเครื่องประดับจะชะลอตัวอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากเป็นสินค้าฟุ่มเฟือย (2) การปิดตัวโรงงาน Ford และแผนการเพิ่ม utization fees ของรัฐบาลรัสเซียเพื่อทดแทนรายได้ของรัฐจากการลดภาษีนําเข้ารถยนต์ จะส่งผลเชิงลบต่อการนําเข้ายานยนต์และชิ้นส่วนจากไทย ซึ่งถือเป็นอัตราส่วนถึง 40% ของสินค้าส่งออกมารัสเซียในปี 2561 [su_spacer size=”20″]
สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงมอสโก
