‘มวลดำ’ หรือ black mass เป็นวัตถุที่ได้จากการบดย่อยและผ่านกระบวนการแปรรูปแบตเตอรี่ลิเทียมไอออน ซึ่งประกอบด้วยโลหะต่าง ๆ ได้แก่ ลิเทียม แมงกานีส โคบอลท์ และนิกเกิล ในปริมาณสูง ซึ่งสามารถสกัดออกมาใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับการผลิตแบตเตอรี่ใหม่ได้ อุตสาหกรรมรีไซเคิลของยุโรปซึ่งได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มสิ่งแวดล้อมได้ขอให้บรัสเซลส์ห้ามการส่งออกโลหะที่ได้จากการรีไซเคิลแบตเตอรี่รถยนต์ที่ใช้งานแล้ว เพื่อส่งเสริมการรีไซเคิลในยุโรปและลดการพึ่งพาวัตถุดิบนำเข้า ซึ่งสามารถทำได้โดยการแก้ไขรหัสของเสีย (waste codes) เฉพาะสำหรับแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนและของเสียขั้นกลาง หรือ ‘มวลดำ’ (black mass) โดยจัดให้เป็นของเสียอันตราย
เมื่อต้นเดือนตุลาคมที่ผ่านมา รัฐสภายุโรปได้ลงมติให้มีการส่งเสริมการรีไซเคิล “วัตถุเชิงยุทธศาสตร์” (Strategic Raw Materials) จากของเสียที่เกิดขึ้นในสหภาพยุโรปเพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้าวัตถุดิบเหล่านี้จากประเทศอื่น เช่น จีน เป้าหมายนี้เป็นส่วนหนึ่งในจุดยืนของรัฐสภาต่อพระราชบัญญัติว่าด้วยวัตถุดิบที่สำคัญ (Critical Raw Materials Act) ที่ถูกเสนอไว้ ซึ่งมีการระบุเป้าหมายสำหรับการสกัด แปรรูป และรีไซเคิลแร่ธาตุที่สำคัญในสหภาพยุโรป รัฐสภายุโรปยังได้เพิ่มบทบัญญัติใหม่เพื่อปรับปรุงการรีไซเคิลโลหะที่สกัดจากแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าที่ใช้แล้ว โดยมอบหมายให้คณะกรรมาธิการยุโรปพัฒนา “รหัสของเสียเฉพาะสำหรับแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนและของเสียขั้นกลาง” หรือ ‘มวลดำ’ (black mass) สิ่งนี้จะช่วยให้บรัสเซลส์จัดประเภทมวลดำให้เป็นของเสียอันตราย จำกัดการส่งออกไปนอกยุโรปและท้ายที่สุดเก็บวัตถุอันมีค่าภายในพื้นที่ของสหภาพยุโรป ซึ่งความเคลื่อนไหวนี้ได้รับแรงสนับสนุนจากนักสิ่งแวดล้อม
ทั้งนี้ ความเคลื่อนไหวเพื่อจำกัดการส่งออกมวลดำได้รับการสนับสนุนจากองค์กรการค้า “สมาพันธ์อุตสาหกรรมรีไซเคิลแห่งยุโรป (European Recycling Industries Confederation: EuRIC) ซึ่ง Emmanuel Katrakis เลขาธิการของ EuRIC กล่าวว่า “โดยทั่วไปมวลดำควรจัดเป็นของเสียอันตราย เพื่อให้แน่ใจว่ามีการจัดการของเสียอย่างเหมาะสมภายในสหภาพยุโรปและในที่อื่น ๆ หากมีการส่งออกมวลดำออกนอกสหภาพยุโรปอย่างน้อยที่สุดก็ควรได้รับการบำบัดภายใต้เงื่อนไขที่เทียบเท่ากับเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในกฎหมายของสหภาพยุโรป”
การเพิ่มขีดความสามารถการรีไซเคิลในสหภาพยุโรป
การเก็บรักษามวลดำไว้ในยุโรปจะช่วยให้บรรลุเป้าหมายการรีไซเคิลและการเป็นอิสระเชิงยุทธศาสตร์ของสหภาพยุโรป อย่างไรก็ตาม ประธานสมาคมยานยนตร์และผู้ผลิตในอุตสาหกรรมแบตเตอรี่ยุโรป Eurobat เตือนว่า ความพยายามจะไร้ผลหากสหภาพยุโรปไม่เพิ่มกำลังการรีไซเคิลภายในภูมิภาคไปพร้อม ๆ กัน ผู้จัดการอาวุโสด้านนโยบายของ Eurobat กล่าวว่า “Eurobat ได้เรียกร้องให้มีการลงทุนในภาคส่วนต่าง ๆ ที่สำคัญของห่วงโซ่คุณค่าของแบตเตอรี่ รวมถึงการแปรรูปและการ รีไซเคิลวัตถุจากแบตเตอรี่”
ปัจจุบันโรงงานรีไซเคิลในยุโรปขาดศักยภาพทางอุตสาหกรรมในการรีไซเคิลวัตถุดิบที่สำคัญส่วนใหญ่เป็นเพราะการนำเข้าจากต่างประเทศมีต้นทุนถูกกว่ามาก Emmanuel Katrakis กล่าวว่า เพื่อให้เกิดผลย้อนกลับจำเป็นต้องมีแรงจูงใจเพิ่มเติมเพื่อให้ผู้เล่นทุกฝ่ายมีโอกาสเท่าเทียมกัน
อ้างอิง
- https://www.euractiv.com/section/circular-materials/news/eu-urged-to-restrict-export of-black-mass-from-used-electric-vehicles/
- https://catalysts.basf.com/blog/lets-talk-recycling-what-is-black-mass
สถานเอกอัครราชทูต/คณะผู้แทนถาวรฯ ณ กรุงเวียนนา
เรียบเรียงโดย ศูนย์ธุรกิจสัมพันธ์
