ถั่วเหลืองของสหรัฐฯ อาจสูญเสียตลาดสำคัญอย่างจีน

ที่มีมากกว่า 1,300 ล้านคน ทำให้จีนเป็นตลาดสินค้าเกษตรที่ใหญ่ที่สุดในโลก ซึ่งในบรรดาสินค้าเกษตรทั้งหมดนี้ จีนมีความต้องการถั่วเหลืองมากที่สุด เนื่องจากใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตเต้าหู นมถั่วเหลือง น้ำมันถั่วเหลืองและอาหารสัตว์ ทั้งนี้ จีนเป็นประเทศที่มีความต้องการถั่วเหลืองมากถึง 1 ใน 3 ของความต้องการทั่วทั้งโลก

[su_spacer]

ในปี 2560 สหรัฐฯ ส่งออกถั่วเหลืองไปจีนร้อยละ 56.9 ตามด้วยเม็กซิโกร้อยละ 7.4 ญี่ปุ่นร้อยละ 4.5 อินโดนีเซียร้อยละ 4.3 และเนเธอร์แลนด์ร้อยละ 3.6 โดยข้อมูลของกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ระบุว่าถั่วเหลืองเป็นหนึ่งในสินค้าที่สหรัฐฯ ส่งออกไปจีนมากสุดในช่วงหลายปีที่ผ่านมา รองจากเครื่องบินพลเรือนและรถยนต์ และตามรายงานของศูนย์ข้อมูลธัญพืชและน้ำมันแห่งชาติของจีน (China Grain and Oils Information Center) คาดว่าจีนจะนำเข้าถั่วเหลือง 89 ล้านตันในปี 2562

[su_spacer]

เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2561 สภาการส่งออกถั่วเหลืองของสหรัฐฯ (The US Soybeans Export Council) รายงานว่า สหรัฐฯ ส่งออกถั่วเหลืองมูลค่ากว่า 12,250 ล้านดอลลาร์สหรัฐไปจีนในปี 2560 แต่ในช่วง 10 เดือนแรกของปี 2561 ในช่วงที่มีความขัดแย้งทางการค้าระหว่างจีนและสหรัฐฯ มูลค่าการส่งออกลดลงเหลือเพียง 3,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งหากความขัดแย้งยังคงดำเนินต่อไป อาจทำให้จีนหยุดซื้อถั่วเหลืองจากสหรัฐฯ แล้วนำเข้าจากประเทศอื่นทดแทนเพื่อตอบสนองความต้องการภายในประเทศ

[su_spacer]

ในประเทศต่าง ๆ เช่น บราซิลและอาร์เจนตินา ซึ่งมีสภาพอากาศและดินที่เหมาะสมแก่การเพาะปลูกถั่วเหลือง ได้ขยายพื้นที่เพาะปลูกถั่วเหลือง ทำให้ในปี 2555 บราซิลได้กลายเป็นผู้ส่งออกถั่วเหลืองรายใหญ่ที่สุดของโลกแซงหน้าสหรัฐฯ นับจากนั้นเป็นต้นมา โดยบราซิลส่งออกถั่วเหลืองไปจีน 66.1 ล้านตัน ในขณะที่อาร์เจนตินาส่งออกถั่วเหลืองไปจีนประมาณ 5-10 ล้านตัน/ปี ดังนั้น หากจีนหยุดซื้อถั่วเหลืองจากสหรัฐฯ จะทำให้บราซิลและอาร์เจนตินาสามารถเข้ามาแทนที่สหรัฐฯ ได้ นอกจากนี้ รัสเซียก็พยายามเพิ่มการส่งออกถั่วเหลืองไปจีนเช่นกัน โดยในปี 2561 รัสเซียส่งออกถั่วเหลืองไปจีนเพิ่มมากกว่า 10 เท่าในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา โดยมีปริมาณมากถึง 1 ล้านตัน ทั้งนี้ แม้ว่าการส่งออกของรัสเซียจะมีสัดส่วนเพียงร้อยละ 1 ของการนำเข้าถั่วเหลืองของจีน แต่รัสเซียก็มีศักยภาพสูงที่จะขยายการผลิตถั่วเหลืองและเพิ่มการส่งออก เนื่องจากดินแดนที่กว้างใหญ่และอยู่ใกล้กับจีนจะช่วยลดต้นทุนการขนส่งได้อย่างมาก อีกทั้งจีนและรัสเซียยังมีความสัมพันธ์ทวิภาคีที่แน่นแฟ้น โดยจีนและรัสเซียได้ร่วมมือกันด้านเงินทุนและเทคโนโลยีเพื่อส่งเสริมการผลิตสินค้าเกษตรในเขตภาคตะวันออกไกลของรัสเซีย (Russia’s Far East) คาดว่ารัสเซียจะส่งออกถั่วเหลืองไปจีนมากถึง 2 ล้านตันในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า และอาจกลายเป็นแหล่งนำเข้าถั่วเหลืองที่สำคัญของจีนในระยะยาว

[su_spacer]

ทั้งนี้ เนื่องจากความต้องการถั่วเหลืองในจีนมีสูงมาก รัฐบาลจีนจึงหันมาสนับสนุนให้ชาวจีนปลูกถั่วเหลืองมากขึ้นเพื่อเพิ่มรายได้ ในปี 2562 พื้นที่การผลิตถั่วเหลืองทั้งหมดในจีนเพิ่มขึ้น โดยมีผลผลิตสูงถึง 16.8 ล้านตัน มากกว่าผลผลิตในปี 2561 ถึง 1.6 ล้านตัน นอกจากนี้ ยังมีสิ่งที่ใช้ทดแทนถั่วเหลืองได้ ซึ่งจะช่วยลดการพึ่งพาการใช้ถั่วเหลืองของจีน เช่น การใช้น้ำมันจากผักกาดก้านขาว (Colza oil) และน้ำมันดอกทานตะวัน รวมทั้งการลดการใช้ถั่วเหลืองในอาหารปศุสัตว์ เป็นต้น