ในปี 2567 ปริมาณผลไม้นำเข้าจากอาเซียนผ่านด่านในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงของจีนสูงถึง 2.5 ล้านตัน หรือคิดเป็นหนึ่งในสามของผลไม้นำเข้าจากอาเซียนทั้งหมด ทว่าจีนยังคงประสบปัญหาด้านมาตรฐานและคุณภาพผลไม้สด ทั้งเรื่องสารปนเปื้อน แมลงศัตรูพืช คุณภาพไม่สม่ำเสมอ ราคาที่ผันผวน รวมถึงปัญหาการสวมสิทธิ์และขายสินค้าไม่ตรงปก ส่งผลให้การยกระดับมาตรฐานการนำเข้าเป็นประเด็นสำคัญเร่งด่วน
งานประชุมการพัฒนาอุตสาหกรรมจีน–อาเซียนและงานจับคู่ธุรกิจผลไม้กว่างซี เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2568 ที่นครหานหนิง ได้ประกาศใช้มาตรฐานการคัดคุณภาพผลไม้นำเข้าจากอาเซียน 2 ฉบับ ได้แก่ ทุเรียนและมังคุด เพื่อสร้าง “บรรทัดฐานกลาง” ในด้านคุณภาพสินค้า โดยเป็นข้อริเริ่มของกรมการเกษตรและชนบทเขตฯ กว่างซีจ้วง ร่วมกับ CCIC สมาคมธุรกิจผลไม้กว่างซี และผู้เชี่ยวชาญด้านมาตรฐานสินค้าเกษตร
จากรายงานในด้านมาตรฐานทั้งสองฉบับอิงจากประสบการณ์จริงในการตรวจสอบสินค้าเกษตรเพื่อการบริโภค มาตรฐานของจีนและอาเซียน รวมถึงผลการทดสอบทางวิทยาศาสตร์ เช่น ทุเรียนหมอนทอง ทุเรียนมูซังคิง และมังคุดจากไทยและอินโดนีเซีย โดยทุเรียนและมังคุดถูกแบ่งออกเป็น 3 เกรด (AA, A, B) พร้อมกำหนดคุณลักษณะทั่วไป ความสะอาด ความสมบูรณ์ ปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำได้ และอัตราส่วนที่บริโภคได้
มาตรฐานของทุเรียนระบุว่า ต้องมีผลที่สมบูรณ์ไม่แตก สะอาด ไร้ร่องรอยแมลงและเชื้อรา สิ่งปนเปื้อนอื่นๆไม่เน่าเสีย ระดับความสุกต้องพอดีกับการขนส่งและการจำหน่ายสด ในส่วนของเนื้อทุเรียนต้องไม่แข็งเป็นไต ไม่มีไส้ซึมและไม่เป็นเมล็ดสีน้ำตาล/ดำ ในส่วนมาตรฐานของมังคุดระบุว่า เนื้อต้องมีสีขาวนวล ไม่เปลี่ยนสี มีกลิ่นหอมเฉพาะตัวของมังคุด ไม่มีอาการผลแข็ง ไม่เหี่ยวฝ่อ ไม่มีจุดด่าง ไม่มีรอยแตก ด้านนอกไม่มีน้ำเกาะยกเว้นในการแช่เย็น
มาตรฐานดังกล่าวยังครอบคลุมข้อกำหนดด้านบรรจุภัณฑ์ การตรวจสอบย้อนกลับ การขนส่ง และการเก็บรักษา โดยต้องสอดคล้องกับมาตรฐานระดับชาติ เช่น GB/T และ NY/T ด้านความปลอดภัยอาหาร สารตกค้าง และบรรจุภัณฑ์ ทั้งนี้ นายถาน ก้วนหนิง ระบุว่า มาตรฐานดังกล่าวช่วยเชื่อมโยงความต้องการตลาดจีนกับมาตรฐานของอาเซียนอย่างมีประสิทธิภาพ ขณะที่นายเหวย ปัว รองอธิบดีกรมการเกษตรและชนบทเขตฯ กว่างซีจ้วง ย้ำว่า มาตรฐานใหม่นี้จะสนับสนุนระบบตรวจสอบ คัดเกรด และเพิ่มความสะดวกด้านพิธีการศุลกากร
ด้านสมาคมการค้าธุรกิจเกษตรไทย–จีน(Thai-Chinese Agribusiness Association) เผยว่า มาตรฐานจะช่วยยกระดับคุณภาพการค้าผลไม้ โดยเฉพาะทุเรียน มังคุด และลำไย ซึ่งเป็นสินค้าหลักของไทย ทั้งนี้ สำนักงานศุลกากรหนานหนิงยืนยันว่าเป็นแนวทางปฏิบัติด้านคุณภาพ ไม่ใช่มาตรการบังคับ แต่ไทยสามารถนำไปปรับใช้ในกระบวนการผลิตและโลจิสติกส์เพื่อเพิ่มความเชื่อมั่นในตลาดจีน
การประกาศใช้มาตรฐานคัดคุณภาพผลไม้อาเซียนของจีนถือเป็นก้าวสำคัญในการยกระดับความโปร่งใส คุณภาพ และความปลอดภัยของผลไม้นำเข้า แม้ไม่ใช่กฎบังคับ แต่เป็นแนวทางที่ผู้ประกอบการไทยสามารถใช้เป็นเครื่องมือเพิ่มศักยภาพการแข่งขัน เสริมความเชื่อมั่นให้ “ผลไม้ไทย” เข้าถึงตลาดจีนอย่างยั่งยืนมากยิ่งขึ้น.
ข้อมูล : สถานกงสุลใหญ่ ณ นครหนานหนิง
