คณะกรรมาธิการยุโรปได้อนุมัติมาตรการช่วยเหลือจากรัฐบาลออสเตรียเป็นมูลค่า 227 ล้านยูโร ภายใต้กฎเกณฑ์ความช่วยเหลือจากรัฐของสหภาพยุโรป (EU State aid rules) เพื่อสนับสนุนบริษัท ams Osram ในการก่อสร้างโรงงานผลิตที่ทันสมัยแห่งใหม่ในเมืองเพรมชเต็ทเทน (Premstätten) ประเทศออสเตรีย
มาตรการดังกล่าวจะช่วยเสริมสร้างความมั่นคงด้านอุปทาน ความสามารถในการฟื้นตัว และความเป็นอิสระทางเทคโนโลยีของยุโรปในด้านเทคโนโลยีเซมิคอนดักเตอร์ ซึ่งสอดคล้องกับกฎหมายชิปของยุโรป (European Chips Act Communication) และแนวทางทางการเมืองของคณะกรรมาธิการยุโรปสำหรับปี ค.ศ. 2024-2029
ความจำเป็นเชิงกลยุทธ์ในการสร้างความเป็นอิสระด้านเซมิคอนดักเตอร์ของยุโรป
เซมิคอนดักเตอร์ เป็นหัวใจสำคัญของเทคโนโลยีสมัยใหม่ ตั้งแต่รถยนต์ไปจนถึงอุปกรณ์อุตสาหกรรมและเครื่องมือทางการแพทย์ เป็นเวลานานแล้วที่ยุโรปต้องพึ่งพาผู้ผลิตชิปจากต่างประเทศ โดยเฉพาะจากเอเชียและสหรัฐอเมริกา การหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทานทั่วโลกในช่วงที่ผ่านมาได้ตอกย้ำให้เห็นถึงการพึ่งพาการนำเข้าเซมิคอนดักเตอร์ของยุโรป ซึ่งส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมต่าง ๆ ตั้งแต่การผลิตยานยนต์ไปจนถึงสินค้าอิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภค
การลงทุนในการผลิตเวเฟอร์ภายในภูมิภาคจะช่วยให้ยุโรปสามารถลดการพึ่งพาซัพพลายเออร์จาก ภายนอก ซึ่งจะช่วยสร้างเสถียรภาพและความมั่นคงให้กับอุตสาหกรรมที่สำคัญ นอกจากนี้ การพัฒนาภาคส่วนเซมิคอนดักเตอร์ที่แข็งแกร่งจะช่วยขับเคลื่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจ สร้างงานด้านเทคโนโลยีขั้นสูง และวางตำแหน่งให้ยุโรปเป็นผู้นำระดับโลกด้านนวัตกรรมชิป
ในขณะที่ประเทศต่าง ๆ เช่น สหรัฐอเมริกาและจีน กำลังทุ่มเงินลงทุนมหาศาลในการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ ยุโรปจึงจำเป็นต้องเร่งความพยายามเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขัน การอนุมัติเงินช่วยเหลือของออสเตรียในครั้งนี้ จึงนับเป็นความเคลื่อนไหวเชิงกลยุทธ์เพื่อย้ายฐานการผลิตเซมิคอนดักเตอร์มาไว้ในท้องถิ่น ลดความเปราะบางของห่วงโซ่อุปทาน และเพิ่มอำนาจอธิปไตยทางเทคโนโลยี
รายละเอียดโครงการและโรงงานผลิต รัฐบาลออสเตรียได้แจ้งต่อคณะกรรมาธิการถึงแผนการสนับสนุนบริษัท ams Osram ในการจัดตั้งโรงงานผลิตเวเฟอร์ในเมืองเพรมชเต็ทเทนซึ่งเวเฟอร์ที่ผลิตจากโรงงานแห่งนี้จะถูกนำไปใช้ในชิปสำหรับผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย เช่น ยานยนต์ สินค้าอุปโภคบริโภค อุตสาหกรรม และการแพทย์
โรงงานแห่งใหม่นี้จะใช้แนวทางแบบ “toolbox approach” ซึ่งเป็นการผสมผสานเทคโนโลยีขั้นสูงต่าง ๆ เข้าด้วยกัน ได้แก่
- เทคโนโลยี Complementary Metal Oxide Semiconductors (‘CMOS’) สำหรับทรานซิสเตอร์
- เทคนิค Through Silicon Via (‘TSV’) ซึ่งช่วยให้สามารถเชื่อมต่อทางไฟฟ้าในแนวตั้งระหว่างชิปได้
- ฟิลเตอร์ออปติคัล (Optical filters) เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพของชิปให้เหมาะสมที่สุด
นวัตกรรมการผสมผสานเทคโนโลยีเหล่านี้จะทำให้สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการรับรองสำหรับยานยนต์ระดับ “Grade 0” ซึ่งมีความน่าเชื่อถือและประสิทธิภาพสูงกว่าโซลูชันอื่น ๆ และยังสามารถปรับแต่งผลิตภัณฑ์ได้ตามความต้องการของลูกค้าในระดับสูง
โรงงานแห่งนี้ คาดว่าจะดำเนินการได้เต็มกำลังการผลิตในปี 2573 จะเป็นโรงงานแห่งแรกในยุโรปที่มี กระบวนการผลิตที่ใช้เทคโนโลยีแบบผสมผสาน นอกจากนี้ โรงงานจะเปิดให้บริษัทเซมิคอนดักเตอร์อื่น ๆ เข้าใช้บริการได้บางส่วนเพื่อออกแบบและผลิตชิปเซมิคอนดักเตอร์ของตนเอง
การเงินและข้อผูกพันของ ams Osram
เงินช่วยเหลือจะอยู่ในรูปแบบของเงินอุดหนุนโดยตรง (direct grant) ประมาณ 227 ล้านยูโร เพื่อสนับสนุนการลงทุนของ ams Osram ในช่วงระหว่างการก่อสร้างซึ่งมีมูลค่ารวม 567 ล้านยูโร ภายใต้มาตรการนี้ ams Osram ได้ตกลงที่จะปฏิบัติตามข้อผูกพันหลายประการ ดังนี้
- รับประกันว่าโครงการจะส่งผลกระทบเชิงบวกในวงกว้างต่อห่วงโซ่คุณค่าเซมิคอนดักเตอร์ของสหภาพยุโรป
- มีส่วนร่วมในการพัฒนาโรงงานผลิตแบบผสมผสานที่เป็นแห่งแรกในสหภาพยุโรป
- ดำเนินการตามคำสั่งซื้อที่มีลำดับความสำคัญสูงในกรณีที่เกิดภาวะขาดแคลนอุปทาน ซึ่งเป็นไปตามที่กำหนดไว้ในกฎหมายชิปของยุโรป
- พัฒนาและจัดการฝึกอบรมด้านการศึกษาและทักษะเพื่อเพิ่มจำนวนแรงงานที่มีคุณภาพและทักษะ
- สมัครเพื่อรับการยอมรับในสถานะ “Integrated Production Facility” และ “Open EU Foundry” ภายใต้กฎหมายชิปของสหภาพยุโรป และจะปฏิบัติตามข้อผูกพันทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับสถานะดังกล่าว
นอกจากนี้ ams Osram ยังตกลงที่จะแบ่งปันผลกำไรที่อาจเกิดขึ้นเกินกว่าที่คาดการณ์ไว้ในปัจจุบัน ให้กับรัฐบาลออสเตรียด้วย
การประเมินของคณะกรรมาธิการฯ
คณะกรรมาธิการฯ ได้ประเมินมาตรการของออสเตรียภายใต้กฎเกณฑ์ความช่วยเหลือจากรัฐของสหภาพยุโรป โดยเฉพาะอย่างยิ่งมาตรา 107(3)(c) ของสนธิสัญญาว่าด้วยการทำงานของสหภาพยุโรป (TFEU) และหลักการที่กำหนดไว้ใน European Chips Act Communication โดยมีข้อสรุปที่สำคัญประกอบการอนุมัติฯ ดังนี้
- ส่งเสริมกิจกรรมทางเศรษฐกิจ: มาตรการนี้อำนวยความสะดวกในการพัฒนากิจกรรมทางเศรษฐกิจบางประเภท โดยทำให้เกิดการจัดตั้งโรงงานผลิตเวเฟอร์แบบผสมผสานแห่งแรกในยุโรปที่สามารถรวมความสามารถของ TSV และ/หรือฟิลเตอร์เข้ากับเวเฟอร์ CMOS ได้
- มีผลกระตุ้นการลงทุน (Incentive Effect): เงินช่วยเหลือมีผลจูงใจ เนื่องจากผู้รับผลประโยชน์ (ams Osram) จะไม่ดำเนินการลงทุนนี้ในยุโรปหากไม่ได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ
- ผลกระทบต่อการแข่งขันมีจำกัด: มาตรการนี้มีผลกระทบต่อการแข่งขันและการค้าภายในสหภาพยุโรปอย่างจำกัด เนื่องจากหากไม่มีโครงการนี้ สินค้าที่คล้ายกันก็จะถูกจัดหามาจากนอกยุโรปอยู่แล้ว
- ความจำเป็นและความเหมาะสม: มาตรการนี้มีความจำเป็นและเหมาะสมเพื่อรับประกันความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์ของยุโรป นอกจากนี้ เงินช่วยเหลือยังมีความสมส่วนและจำกัดอยู่เพียงเท่าที่จำเป็นขั้นต่ำตามช่องว่างทางการเงินที่พิสูจน์แล้ว
- ผลกระทบเชิงบวกในวงกว้าง: มาตรการนี้มีผลกระทบเชิงบวกอย่างกว้างขวางต่อระบบนิเวศเซมิคอนดักเตอร์ของยุโรปและมีส่วนช่วยเสริมสร้างความมั่นคงด้านอุปทาน อีกทั้งยังช่วยพลิกกลับแนวโน้มของการพึ่งพาเวเฟอร์ที่ผลิตนอกยุโรปมากเกินไป
หมุดหมายสำคัญสำหรับอนาคตเซมิคอนดักเตอร์ของยุโรป
การลงทุนในการผลิตเวเฟอร์ของออสเตรีย ถือเป็นก้าวที่สำคัญอย่างยิ่งในภารกิจของยุโรปเพื่อความเป็นอิสระด้านเซมิคอนดักเตอร์ การสนับสนุนโรงงานที่ล้ำสมัยของ ams Osram ไม่เพียงแต่เป็นการเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับห่วงโซ่อุปทานของสหภาพยุโรป แต่ยังเป็นการส่งเสริมนวัตกรรมและความเป็นผู้นำทางเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมนี้ด้วย ในขณะที่ยุโรปยังคงเดินหน้าพัฒนาขีดความสามารถด้านเซมิคอนดักเตอร์ต่อไป การลงทุนเช่นนี้จะเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างความมั่นคงและรักษาตำแหน่งทางการแข่งขันที่ยั่งยืนในเวทีเทคโนโลยีระดับโลก
การอนุมัติครั้งนี้ ถือเป็นการตัดสินใจครั้งที่ 7 ของคณะกรรมาธิการฯ ที่อยู่บนพื้นฐานของหลักการ เหล่านี้ ซึ่งก่อนหน้านี้ ได้มีการอนุมัติโครงการเกี่ยวกับอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ที่คล้ายคลึงกันในอิตาลี ฝรั่งเศส และเยอรมนีมาแล้ว
ข้อมูล: สำนักงานที่ปรึกษาด้านอุตสาหกรรมในต่างประเทศ ประจำกรุงเวียนนา สาธารณรัฐออสเตรีย
