สิงคโปร์กำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างรวดเร็ว โดยในปี 2567 มีประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปเพิ่มขึ้นถึง 5% จากปีก่อนหน้า ตามข้อมูลจาก Singstat ซึ่งถือเป็นอัตราการเติบโตสูงสุดในทุกช่วงวัย สถานการณ์ดังกล่าวส่งผลโดยตรงต่อระบบเศรษฐกิจ แรงงาน และคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงวัยที่เผชิญความโดดเดี่ยว ปัญหาสุขภาพ และภัยจากมิจฉาชีพทางไซเบอร์
เพื่อตอบโจทย์ความท้าทายนี้ สิงคโปร์ได้พลิกเกมด้วยการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาเป็นกำลังหลักในการสร้างสังคมผู้สูงอายุที่ปลอดภัยและมีคุณภาพ
ในงาน Asia Tech x Singapore 2025 เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคมที่ผ่านมา นาง Josephine Teo รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาดิจิทัลและสารสนเทศ และรัฐมนตรีกำกับดูแลแผนงาน Smart Nation ได้ประกาศความคืบหน้าของโครงการ AI ชื่อ “Meralion” ซึ่งพัฒนาโดย A*Star ด้วยทุนสนับสนุนจากมูลนิธิวิจัยแห่งชาติ (NRF) และสำนักงาน IMDA
Meralion ย่อมาจาก Multimodal Empathetic Reasoning and Learning in One Network มีเป้าหมายเพื่อดูแลสุขภาวะผู้สูงอายุ พร้อมทั้งป้องกันการหลอกลวงทางโทรศัพท์ ซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นในกลุ่มนี้
3 จุดเด่นของ Meralion ประกอบด้วย
- วิเคราะห์เสียงสะท้อนใจ: Meralion ทำงานร่วมกับนักสังคมสงเคราะห์ในการโทรติดตามผู้สูงอายุ ตรวจสอบสภาพจิตใจผ่านบทสนทนา เช่น เสียงที่เศร้า เหงา หรือเครียด พร้อมสรุปข้อมูลให้เจ้าหน้าที่รับช่วงดูแลต่อไป
- เข้าใจได้หลายภาษาในประโยคเดียว: ระบบรองรับภาษาท้องถิ่นกว่า 8 ภาษา อาทิ อังกฤษ จีนกลาง มลายู เตลูกู ไทย และภาษาสิงคโปร์ผสม (Singlish) ตอบโจทย์ความหลากหลายทางวัฒนธรรมในอาเซียน
- ประเมินอารมณ์และแจ้งเตือนอัตโนมัติ: Meralion สามารถตรวจจับอารมณ์จากโทนเสียง การหยุดเว้นคำ และจังหวะการพูด หากพบความผิดปกติจะให้คำแนะนำเบื้องต้น หรือส่งต่อทีมเจ้าหน้าที่ทันที
ปัจจุบัน IMDA และ A*Star กำลังเร่งพัฒนาเวอร์ชันใหม่ในรูปแบบ Conversational AI (แชทบอท) เพื่อรองรับสำเนียงภาษาจีนที่หลากหลาย ซึ่งมีความสำคัญในบริบทสังคมสิงคโปร์และอาเซียน
นอกจากนี้ บริษัทรักษาความปลอดภัยไซเบอร์ Axiom IT Solutions ยังได้นำ Meralion มาต่อยอดเป็นระบบต้นแบบ AI ดักจับสายหลอกลวง (Scam Call Filtering AI) โดย AI จะรับสายแทนผู้สูงอายุ ประเมินความน่าเชื่อถือ และตัดสินใจว่าจะส่งสายถึงผู้ใช้หรือบล็อกทิ้งทันที
สถิติชี้ ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มเสี่ยงภัยหลอกลวงสูงสุด
แม้สิงคโปร์จะมีระบบป้องกันไซเบอร์ที่ทันสมัย แต่ข้อมูลจากปี 2567 พบว่า กลุ่มผู้สูงอายุแม้จะมีสัดส่วนเพียง 8.4% ของผู้เสียหายจากคดีหลอกลวง กลับมีมูลค่าความเสียหายเฉลี่ยต่อรายสูงถึง 38,190 ดอลลาร์สิงคโปร์ (ประมาณ 1.05 ล้านบาท) ซึ่งสูงที่สุดเมื่อเทียบกับทุกช่วงอายุ สะท้อนถึงความเปราะบางและความจำเป็นของเทคโนโลยีดูแลกลุ่มนี้
เทคโนโลยีที่เข้าใจมนุษย์ สู่สังคมที่ปลอดภัยยิ่งขึ้น
Meralion ไม่ใช่แค่ AI ที่ตอบโจทย์ประสิทธิภาพ แต่เป็นภาพแทนของ “AI ที่มีหัวใจ” ซึ่งเข้าใจทั้งเสียงและความรู้สึกของผู้สูงอายุ พร้อมสร้างระบบนิเวศที่ปลอดภัย ครอบคลุม และเป็นธรรม
สำหรับประเทศไทย โมเดลนี้คือแรงบันดาลใจและแนวทางใหม่สำหรับธุรกิจดิจิทัล การแพทย์ และบริการดูแลผู้สูงวัย ในการต่อยอดสู่ตลาดที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว ทั้งในประเทศและระดับภูมิภาค
เพราะการดูแลผู้สูงวัย ไม่ใช่เพียงหน้าที่ของครอบครัว แต่คือภารกิจร่วมของเทคโนโลยี สังคม และธุรกิจแห่งอนาคต
ข้อมูลจาก ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในสิงคโปร์ / สถานเอกอัครราชทูต ณ สิงคโปร์
