“เหล่าจื้อห้าว” (China Time-honored Brand) เป็นชื่อที่กระทรวงพาณิชย์จีนมอบให้แก่ธุรกิจเก่าแก่ในจีนที่มีอายุมากกว่า 50 ปี ที่มีการสืบทอดผลิตภัณฑ์ วิทยาการ หรือบริการจากรุ่นสู่รุ่น มีอัตลักษณ์ความเป็นจีนและลักษณะทางวัฒนธรรมที่โดดเด่นของภูมิภาค สร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจและทางวัฒนธรรมในระดับสูงให้แก่ประชาชนจนเป็นที่ยอมรับของสังคมในวงกว้าง ณ เดือนกุมภาพันธ์ 2566 จีนมีธุรกิจเหล่าจื้อห้าวระดับชาติ 1,128 แบรนด์ และระดับท้องถิ่น 3,277 แบรนด์ โดยมีธุรกิจเหล่าจื้อห้าวระดับชาติที่มีอายุมากกว่า 100 ปี ถึง 701 ร้าน ธุรกิจเก่าแก่เหล่านี้กระจายอยู่ใน 20 กว่ากลุ่มอุตสาหกรรมและมีรายได้รวมกันสูงกว่า 2 ล้านล้านหยวนต่อปี
กระทรวงพาณิชย์จีนเล็งเห็นศักยภาพของธุรกิจเหล่าจื้อห้าวและประกาศให้ธุรกิจเหล่านี้เป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญด้านการส่งเสริมการบริโภค การยกระดับอุตสาหกรรม ความเป็นผู้นำทางวัฒนธรรม และการสร้างชาตินิยม โดยได้ออกมาตรการส่งเสริมบทบาทของเหล่าจื้อห้าว อาทิ การส่งเสริมให้ธุรกิจพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงวัฒนธรรม จัดกิจกรรมและบริการต่าง ๆ เพื่อส่งเสริมการสร้างประสบการณ์เชิงวัฒนธรรม และการสร้างถนนคนเดินและจุดชมวิวที่มีลักษณะเฉพาะ เป็นต้น
เหล่าจื้อห้าวของจีนหลายแบรนด์ได้ปรับกลยุทธ์แตกสายผลิตภัณฑ์และปัดฝุ่นแบรนด์เก่าให้กลับมาเป็นวัยรุ่น อีกครั้งเพื่อดำรงตำนานของแบรนด์ให้คงอยู่ต่อไป อาทิ ลูกอมรสนมตรากระต่ายขาว (White Rabbit) วางขายลิปมันกลิ่นลูกอมนม โดยธุรกิจเหล่าจื้อห้าวจำนวนไม่น้อยเลือกที่จะเข้าสู่ตลาดร้านกาแฟ อาทิ ร้านขายยาจีนถงเหรินถัง ไปรษณีย์จีน (China Post) ร้านหนังสือซินฮวา และสำนักพิมพ์วรรณกรรมประชาชน (The People’s Literature Publishing House) เป็นต้น
กรณีศึกษา ถงเหรินถัง จือหม่าแฮลธ์: แพทย์แผนจีนผสานความทันสมัย
เมื่อเดือนตุลาคม 2562 ถงเหรินถังได้เปิดตัวร้านจือหม่าแฮลธ์หมายเลข 1 (知嘛健康壹号店) ร้านสุขภาพครบวงจรที่ต่อยอดองค์ความรู้แพทย์แผนจีนโบราณ อาทิ อาหารจีนและตะวันตก กาแฟ เบเกอรี่ เครื่องสำอาง บริการดูแลผิวพรรณ และบริการกายภาพบำบัด ด้วยบรรจุภัณฑ์ที่ทันสมัย พร้อมสรรพคุณตอบโจทย์คนยุคใหม่ อาทิ ช่วยบำรุงสายตา และการนอนหลับ ทำให้จือหม่าแฮลธ์ได้รับการตอบรับอย่างดีจากหนุ่มสาวผู้รักสุขภาพ เป็นหนึ่งในถานที่เช็คอินยอดนิยมในกรุงปักกิ่งเมื่อปี 2563 และต่อมา ปี 2565 ถูกจัดให้เป็นร้านกาแฟและร้านเครื่องดื่มอันดับ 1 ในแพลตฟอร์มต้าจ้งเตี่ยนผิง (แอปรีวิวอาหารและสถานที่ท่องเที่ยว) ณ สิ้นปี 2565 ร้านถงเหรินถัง จือหม่าแฮลธ์มีทั้งหมด 11 สาขาใน กรุงปักกิ่ง นครเซี่ยงไฮ้ เมืองหางโจว และนครเฉิงตู
โอกาสและอุปสรรคของผู้ประกอบการไทย
กระแส “รัก” ผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพได้รับความนิยมมากขึ้นทุกวันในกลุ่มชาวจีนรุ่นใหม่ เนื่องด้วยพวกเขานั้นต้องอยู่ในวัฒนธรรมการทำงานที่หนักหน่วง ต้องจ้องจอคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์มือถือติดต่อกันเป็นเวลานาน ตามด้วยการเข้าสังคมยามค่ำคืนไปยันฟ้าสาง ซึ่งผู้ประกอบการไทยที่อยากเข้ามาช่วงชิงส่วนแบ่งการตลาดจากลูกค้ากลุ่ม GEN Z ของจีน ควรศึกษาข้อมูลเชิงลึกอย่างรอบด้านเพื่อให้ธุรกิจสามารถเสนอขายนวัตกรรมสินค้าและบริการให้แก่ลูกค้ากลุ่มเป้าหมายได้อย่างตรงจุด ซึ่งในปัจจุบันกระแสนิยม “เพื่อสุขภาพ” เป็นอีกหนึ่งพฤติกรรมการตัดสินใจซื้อของวัยรุ่นจีนที่ผู้ประกอบการไทยไม่ควรมองข้าม
คำว่า “เก่าแก่” ไม่ได้หมายความว่า “ล้าสมัย” อีกต่อไป จากกรณีศึกษาข้างต้นแสดงให้เห็นว่า วัยรุ่นจีนมีแนวโน้มที่จะยอมรับผลิตภัณฑ์ วิทยาการ หรือบริการเก่าแก่ ที่ปรับภาพลักษณ์และสร้างนวัตกรรมเพื่อปรับตัวตนให้เข้ากับยุคสมัยและพฤติกรรมของกลุ่มเป้าหมาย ภาครัฐและเอกชนของไทยอาจประยุกต์ใช้ กลยุทธ์นี้โดยผสานองค์ประกอบที่เป็นอัตลักษณ์ดั้งเดิมเข้ากับนวัตกรรม หรือยกระดับการท่องเที่ยวเชิงมรดกวัฒนธรรม โดยคำนึงถึงและผสานเข้ากับกระแสของคนรุ่นใหม่ เพื่อช่วยสร้างปัจจัยหนุนด้านการท่องเที่ยวและกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศ ทั้งยังช่วยเสริมความแข็งแกร่งให้กับตำแหน่งของไทยในฐานะจุดหมายปลายทางทางวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวในเวทีโลกอีกด้วย
ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ณ กรุงปักกิ่ง
สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงปักกิ่ง
