ตามข้อมูลจากสหพันธ์อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มสเปน (FIAB) และสถาบัน ICEX ของสเปนระบุว่า ในปี 2564 อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มของสเปนมีมูลค่ารวม 139,655 ล้านยูโร คิดเป็นร้อยละ 2 ของ GDP และร้อยละ 23 ของ GDP ภาคอุตสาหกรรมทั้งหมด ทั้งนี้ ยังพบว่าอาหารในกลุ่มออร์แกนิกและอาหารมังสวิรัติเป็นสินค้าที่กําลังได้รับความนิยมและมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่อง
โดยตลาดอาหารในกลุ่มออร์แกนิกมีมูลค่าอยู่ที่ 2,752 ล้านยูโร โดยชาวสเปนซื้ออาหารออร์แกนิก 58.15 ยูโร/คน/ปี เพิ่มขึ้นร้อยละ 9.71 จากปี 2563 ทั้งนี้ อุตสาหกรรมอาหารออร์แกนิกสเปนจะเน้นการผลิตอาหารที่มาจากพืชมากกว่าที่มาจากสัตว์ สัดส่วนร้อยละ 86 และ 14 ตามลำดับโดยสินค้าพืชออร์แกนิกที่มีผู้นิยมซื้อบริโภคมากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ 1) ผัก มันฝรั่ง และถั่ว 2) ผลไม้สด 3) ผลไม้ตระกูลส้ม (citrus)
ด้านอาหารกลุ่มมังสวิรัติ จากสถิติเดือนกันยายน 2563 พบว่า ในสเปนมียอดจำหน่วยรวม 448 ล้านยูโร ขยายตัวร้อยละ 48 ภายใน 2 ปี โดยสินค้า (1) กลุ่มเครื่องดื่มจากพืชเป็นสินค้าหลักที่ครองสัดส่วนตลาดถึงร้อยละ 70 มูลค่า 318 ล้านยูโร โดยเครื่องดื่มจากข้าวโอ๊ตมียอดขายสูงสุด รองลงมาได้แก่ เครื่องดื่มจากถั่วเหลืองและเครื่องดื่มจากถั่วอัลมอนด์ ตามมาด้วยสินค้า (2) กลุ่มเนื้อที่ทำจากพืชมูลค่า87 ล้านยูโร โดยร้อยละ 90 ของยอดจําหน่ายจะเป็นเนื้อที่ทำมาจากพืชแช่เย็น ตามด้วยเนื้อที่ทำมาจากพืชแช่เยือกแข็ง และพืชจากอุณหภูมิห้อง และ (3) โยเกิร์ตที่ทำจากพืชมูลค่า 42 ล้านยูโร
นอกจากนี้ สถาบันเทคโนโลยีด้านอาหาร AINIA ได้วิเคราะห์แนวโน้มผลิตภัณฑ์อาหารที่กําลังได้รับความนิยมเพิ่มเติม ดังนี้
(1) Real food เน้นความเป็นธรรมชาติของวัตถุดิบที่ไม่ผ่านการแปรรูป เช่น ถั่ว ผัก ผลไม้ พืชตระกูลถั่ว ไข่ นมสด เนื้อสัตว์และปลา
(2) อาหารที่มี Storytelling ได้รับความนิยมมากในกลุ่มคนหนุ่มสาวสเปนที่ให้ความสนใจต่อต้นกำเนิด/ประวัติของอาหารหรือร้านอาหาร โดยบริษัทและผู้ประกอบการจะใช้กลยุทธ์โฆษณาสินค้า ผ่านรูปแบบดิจิทัล เช่น การมีรหัส QR บนตัวสินค้าเพื่อให้ผู้บริโภคสแกนอ่านข้อมูล
(3) ไขมันจากพืช ชาวสเปนมีแนวโน้มบริโภคไขมันจากพืชมากขึ้น เช่น อะโวคาโด น้ำมันมะกอก น้ำมันมะพร้าว หรือน้ำมันถั่วในการทําอาหาร เนื่องจากมีประโยชน์ ปรุงง่าย และดีต่อสุขภาพ
(4) มังสวิรัติแบบยืดหยุ่น (Flexitarian) ซึ่งเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการเพราะมีแหล่งที่มาจากพืช ตอบสนองต่อกระแสรักษ์โลกที่เน้นการบริโภคเนื้อสัตว์ให้น้อยที่สุด
(5) Gut-healthy food เป็นอาหารที่ช่วยปรับสมดุลของแบคทีเรียในลําไส้ อาทิ อาหารที่มีส่วนผสมของใยอาหาร โพรไบโอติกส์ พรีไบโอติกส์ โดยเฉพาะเครื่องดื่มคีเฟอร์และชาหมักคอมบูชา ซึ่งกําลังได้รับความนิยมมากขึ้นในสเปน
(6) อาหารออร์แกนิกและนวัตกรรม ชาวสเปนจำนวนมากพร้อมที่จะจ่ายเงินเพิ่มขึ้นเพื่อให้ได้สินค้าที่ผลิตจากวัตถุดิบที่ส่งเสริมความยั่งยืน และยังให้ความสำคัญกับการเลือกซื้ออาหารออร์แกนิกที่มีต้นกำเนิดจากพื้นที่ท้องถิ่น เพื่อสนับสนุนผู้ผลิตในพื้นที่ ส่งเสริมเศรษฐกิจท้องถิ่นและใส่ใจสิ่งแวดล้อม รวมถึงพิจารณาไปถึงคุณสมบัติของบริษัทผู้ผลิตที่ต้องมีความรับผิดชอบต่อสังคม ทั้งในการผลิต การจัดการขยะ หรือการใช้พลังงานทดแทนในกระบวนการผลิต เป็นต้น
อนึ่ง ผู้ประกอบการที่สนใจขยายตลาดอาหารมังสวิรัติและอาหารออร์แกนิกไทยในสเปน อาจพิจารณาเข้าร่วมงานแสดงสินค้าที่สำคัญ ซึ่งจะเป็นโอกาสให้ได้ทำความรู้จักกับตลาดสเปน รวมถึงคู่ค้าในตลาดแห่งนี้ให้มากขึ้น อาทิ (1) BioCultura วันที่ 3-6 พฤศจิกายน 2565 ณ กรุงมาดริด และ 4-7 พฤษภาคม 2566 ณ นครบาร์เซโลนา (http://www.biocultura.org/) (2) Salon Gourmets วันที่ 17-20 เมษายน 2566 ณ กรุงมาดริด (https://www.gourmets.net/home) และ (3) Organic Food Iberia 2023 วันที่ 7-8 มิถุนายน 2566 ณ กรุงมาดริด (https://www.ifema.es/organic-food-iberia)
ที่มา: สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงมาดริด
เรียบเรียง: ศูนย์ธุรกิจสัมพันธ์
